Auteur: Dimitri Verhulst
Druk: 1e druk
Jaar van uitgaven: 2003
Plaats: Amsterdam
Uitgeverij: Contact
Verwachtingen
In het algemeen verwacht ik altijd dat een boek saai gaat zijn en gewoon een verspilling van tijd is. Deze keer hoop ik dat dit anders gaat zijn. Vorig jaar heb ik ook al een boek van Dimitri Verhulst gelezen, De helaasheid der dingen, dit vond ik een zeer goed boek. Daarom heb ik gekozen om opnieuw een boek van hem te lezen in de hoop dat dit ook een goed boek is.
Problemski Hotel draait, normaalgezien, over de vluchtelingen. Dit is een onderwerp dat vrij actueel is en dat me ook wel best interesseert. Daarom heb ik ook voor dit boek van Verhulst gekozen. Ik hoop ook dat de schrijver iets meer uitleg gaat geven over de vluchtelingen zelf, hoe ze leven, wat ze meemaken,… Ik verwacht dus ook wel dat dit boek mij nog enige nuttige informatie gaat bijleren over het leven van een vluchteling.
Opdracht(leeservaringsverslag)
Problemski Hotel behoort tot één van de betere boeken die ik al heb gelezen. Heeft dit misschien te maken met de schrijver, Dimitri Verhulst, zelf? Het vorige boek dat ik van hem had gelezen was ook zeer goed meegevallen. Al de verwachtingen die ik had over dit boek, zijn tot vervulling gekomen. Ik mocht met mijn eigen gedachten het verhaal en dus ook het leven van Bipul Masli meeleven.
Het verhaal verteld ons dus over het leven van Bipul Masli, een vluchteling. In de eerste plaats gaat het boek over illegalen die willen immigreren naar België. Hierdoor komen ze in een asielcentrum van België terecht. Het boek beschrijft ons dan hoe die immigranten hun dagen hier doorbrengen. Vooral de achtergrond van de verschillende personages wordt weergegeven, hoe ze hier terechtkwamen, waar ze vandaan kwamen, … De globale thema’s (illegalen en immigratie) komen iets minder aan bod, dit stoorde me wel een beetje. Als ik de schrijver zou geweest zijn, zou ik eerder de nadruk leggen op die thema’s dan op de achtergrond van de verschillende personages, toch was het een zeer interessant verhaal.
Doordat de focus dus meer op de personages lag, schetste het verhaal wel een, te verwachte, beeld over immigranten. Het boek vertelde dus vooral de miserie en de gevoelens van de personages, dit was wel zeer leerrijk en ook wel best ontroerend. Ik had soms de gedachten dat dit absoluut niet waar kon zijn, maar toch gebeurt dit ook in het echte leven. Bijvoorbeeld het stukje waar de politie een gruwelijke ontdekking doet; een container met acht dode vluchtelingen in, onderweg naar Ierland. Toen begon ik toch wel na te denken over het echte leven, dit is dus de werkelijkheid.
Dagelijks horen we wel iets in de media over de vluchtelingencrisis, het thema is dus zeer actueel. De thema’s, illegalen en immigratie, liggen wel zeer ver buiten mijn leefwereld, ik kom er niet echt mee in contact. Sociale media, zoals Facebook, brengt me wel op de hoogte van de gebeurtenissen in de wereld, ook over deze thema’s.
Het verhaal zelf wordt geschreven vanuit de ogen van de fotograaf Bipul Masli en dus ook het ik-perspectief. Hij vertelt wat hem en de andere personages overkomt. Bipul beschrijft wat er allemaal in en rond het asielcentrum gebeurt en hoe hij zicht daarbij voelt. Sommige van die gebeurtenissen zijn overwegend gewelddadig, anderen zijn dan weer emotioneel of verrassend. De spanning wordt steeds opgebouwd door die gebeurtenissen. Opmerkelijk is wel dat er bijna niets over hem wordt verteld, maar vooral over de andere asielzoekers. De gebeurtenissen die beschreven worden zijn soms maar kleinigheden, maar door de reacties en het gedrag van de mensen besef je pas wat voor gruwelijke dingen die mensen al hebben meegemaakt. Hoewel er niet zo vaak naar de gruwelen van oorlog, verkrachting en moord wordt verwezen, merk je toch dat ze aanwezig zijn in de gedachten van de mensen.
Het aantal personages in deze roman is redelijk groot. In ieder hoofdstuk worden weer nieuwe personages opgevoerd, sommigen komen later in het boek nog eens terug. De vele personages maakten, voor mij, het verhaal soms toch wel ingewikkeld. Ik moest soms teruggaan in het verhaal om zo uit te vissen over wie het dan ook al weer ging. De belangrijkste drie personages zijn: Bipul Masli (de ik-verteller), zijn beste vriend Maqsood uit Kashmir en zijn Oekraïense kamergenoot Igor. Het hoofdpersonage, Bipul Masli, vond ik soms toch wel wat gevoelloos reageren op bepaalde situaties. Hierdoor lijkt hij op het eerste zicht wel een koud en harteloos persoon. Eenmaal je zijn volledige achtergrond kent, snap je ook wel waarom hij zo kil is geworden.
Ik denk dat dit aan de foto ligt die aan het begin van het verhaal wordt omschreven, hieraan heeft Bipul een gruwelijke herinnering over gehouden. De rest van het boek is gebaseerd op de overlevingspoging van de asielzoekers. Op het einde gaat het opnieuw om een foto: een flits van iemands leven. Of beter gezegd een flits van het einde van iemands leven. Het boek heeft dus een prachtige structuur, beginnend met ellende en eindigen met ellende. Het is dus best ironisch om het een prachtige structuur te noemen. De manier waarop het boek is opgebouwd is uniek. Elk personage in het boek heeft een eigen verhaal en verleden, toch is er een zodanig goede samenhang tussen alle verhalen dat het één mooi geheel vormt.
Een terugkerend element is een bepaalde groep Tsjetsjenen die tegen de verveling en de alledaagse sleur nogal graag op de vuist gaan met andere asielzoekers. Bijna elke reden is voor hen een reden om te vechten. Ik keur het gedrag van die Tsjetsjenen helemaal niet goed, maar ik kan het langs de andere kant dan ook wel begrijpen. Als je misschien weken zit te wachten op administratieve documenten, zal je uiteindelijk wel gefrustreerd raken op alles en iedereen.
Hoeveel tijd er nu exact over dit hele verhaal gaat, is niet echt duidelijk. Bij de eerste twee hoofdstukken wordt het jaar (1984 en 1974) vermeld, jammer genoeg is het niet bekend hoeveel tijd er dus verstreken is tussen die periode en het moment waarop Bipul Masli in het asielzoekerscentrum zit. Het is wel duidelijk dat het ongeveer januari is, er wordt gesproken over koude temperaturen en over de feesten van Sinterklaas en Kerstmis die korte tijd daarvoor plaatshadden. In veel hoofdstukken worden echter gebeurtenissen beschreven die eerder plaatsvonden. Hier en daar wordt wat heen en weer gesprongen met behulp van flashbacks. Eerst wordt het levensverhaal van Bipul geschetst. In 1974 krijgt hij zijn eerste fotocamera voor zijn twaalfde verjaardag. Hij neemt zijn camera eerst mee naar De Natte Namiddag, een kroeg in Hargeisa (Somalië), zijn moederland. Daar worden ze overvallen door de Rebellen, dit gebeuren legt hij allemaal vast met zijn fototoestel. Dit was het begin van zijn carrière als fotograaf. Later, in 1984, neemt hij een foto van een stervend jongetje dat zijn foto carrière helemaal lanceert. Deze flashbacks werden dus gemengd met het heden. Het was niet zozeer belangrijk om al de gebeurtenissen in chronologische volgorde te lezen want ik denk dat die flashbacks enkel en alleen als extra sfeerbeeld dienden voor het leven van een vluchteling weer te geven.
Het taalgebruik was niet altijd zo eenvoudig. De auteur gebruikt een uitgebreide woordenschat met een aantal woorden die je bijna nooit hoort en waarvan ik soms de betekenis zelf ook niet eens wist. Zoals; ‘contreien’, ‘nooddruftig’,… Omdat de hoofdpersoon fotograaf is, komen er veel woorden voor die met fotografie te maken hebben, zoals ‘prismavoorzetlenzen’ en ‘zelfontspanner’ of ‘sluitertijd’. De taal is als volgt standaard Nederlands, met enkele Vlaamse woorden en uitdrukkingen. Deze Vlaamse uitdrukkingen waren wel zeer leuk om te lezen, ik weet nog dat ‘een tong draaien’ hier in voorkwam. Soms kwam er ook wel een soort poëtische schrijfstijl aan bod, bijvoorbeeld over een jongetje ‘hij is zo oud als zijn verdriet’ of ‘het was zijn verjaardag, zijn verdriet werd tien’. Het boek las wel zeer erg vlot, wel jammer van die moeilijke woorden, die volgens mij ook niet echt zozeer paste bij de personages. Het zijn allemaal immigranten, deze gebruiken dan moeilijke Nederlandse woorden? Dat vond ik wel best raar. Als volgt komen er ook niet echt veel dialogen voor, dat vond ik ook wat spijtig aangezien ik graag dialogen lees. Er kwamen dus wel veel lange gedetailleerde beschrijvingen aan bod.
Al bij al vond ik het dus toch echt wel een leuk boek om te lezen. Ik kon er mezelf bij ontspannen maar tegelijk leerde ik ook dingen bij. Dit boek is dus echt wel een aanrader voor de mensen die iets meer over vluchtelingen willen te weten komen en ook een betere kijk op hun leven willen hebben.