van Woordenlijst Nederlandse Taal dat is bedoeld
als praktische handreiking
Het Groene Boekje is de gebruikelijke vorm van Woordenlijst Nederlandse Taal dat is bedoeld als praktische handreiking. In vakliteratuur zijn de afkortingen als GB en Wdl worden gebruik. Alleen de Woordenlijst heeft een officiële status omdat de Wdl welk spelling door de overheid en in het onderwijs dient voorschrijft te worden gebruik. Buiten deze twee institutie’s zijn alle mensen vrij te spellen zoals zij willen. De `Woordenlijst voor de spelling der Nederlandsche Taal` van De Vries en Te Winkel is de oorsprong van Het Groene Boekje. Het GB zou elke tien jaar geactualiseerd. Dat werd in 1995 besloten door de Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie. Daarbij is de Woordenlijst bedoeld als praktische handreiking omdat een register met woorden is, omdat belangrijke onderwerpen heeft, omdat tussen zelfstandige naamwoorden primair onderscheiden, omdat spellingregels heeft en omdat vele veranderingen in de tijd heeft ondergaan.
Ten eerste, heeft de Woordenlijst Nederlandse Taal twee doelen. De eerste doel is van een aantal woorden dat in een spelling wordt weergegeven die vastgestelde is. De lijst was geschreven voor wat juist en normatief was. De andere is de doel van een aantal woorden wordt ook het geslacht gegeven.
Ten tweede, bestaat Het Groene Boekje in hoofdzaak uit drie onderdelen: een Leidraad, de eigenlijke Woordenlijst en een verklarende lijst van Vaktermen. Een aantal onderwerpen wordt in de Leidraad gesteld die in het algemeen aan de orde zijn. Bijvoorbeeld, zijn enkele belangrijke onderwerpen: het gebruik van hoofdletters, van tekens als het koppelteken, apostrof en trema, van dubbele en enkele klinkers, de principes op grond waarvan de spelling in vastgesteld, de spelling van woordafleidingen en woordsamenstellingen, de spelling van verschillende typen afkortingen, werkwoorden in hun vervoegde vorm en Engelse leenwoorden.
De eigenlijke Woordenlijst heeft zo’n 100.000 trefwoorden. Deze trefwoorden vormen een selectie (10%) uit de woordenschat van Nederland. De frequentie van de woorden is in overweging genomen. Van ieder woord wordt de spelling gegeven en ook andere kenmerken als lettergrepen- de verdeling in lettergrepen (be-lan-gen-be-har-ti-gings-or-ga-ni-sa-ti-e) en afwijkende spelling bij regelafbreking (laatje -> la-tje; cocaïne -> cocaï-ne of coca-ine).
Ten derde, worden zelfstandige naamwoorden onderscheiden naar de-woorden en het-woorden nog onderscheiden naar m. voor mannelijke en v. voor vrouwelijk. Bijvoorbeeld, is `wet` een de-woord, is `nederpop` een de-woord maar vrouwelijk, is `fruit` een het-woord en is `soort` een de-woord en, op dezelfde tijd, een het-woord.
Het meervoud van het zelfstandig naamwoord wordt vermeld. Bijvoorbeeld, is `tv` een de-woord en is zijn meervoud `tv’s`, is `raam` een het-woord en is zijn meervoud `ramen`. `Gedachte` is een de-woord maar vrouwelijk en zijn meervoud is `gedachten` of `gedachtes`.
Ten vierde, is de kritiek op de spelling eeuwenoud. De hoogleraar Siegenbeek had in 1804 de spellingregels opgesteld. Deze spellingregels bevredigden al niet en resulteerde in de lijst van De Vries en Te Winkel. In de editie van 1954 was er ook kritiek. De samenstellers van de woordenlijst de kritiek die ze kregen niet zullen hebben in twee opzichten voorzien. `Het eerste struikelblok was de voornaamwoordelijke aanduiding: is het `de gemeenteraad en haar besluiten` of `de gemeenteraad en zijn besluiten`?` (Het verhaal van de taal. Negen eeuwen Nederlands, 1993, Amsterdam: Prometheus Amsterdam, p. 161). Bijvoorbeeld, verwijst men met zij en haar naar het woord deur, in het zuiden, en met hij en hem, in het noorden. De commissie maakte een compromis. Het woord is vrouwelijk (`Ze is dicht`, de deur) in het zuiden maar in het noorden mag er ook naar verwezen worden met hij, hem en zijn. `De taalgebruiker kan dus kiezen.`(Het verhaal van de taal. Negen eeuwen Nederlands, 1993, Amsterdam: Prometheus Amsterdam, p. 161).
Er waren problemen met bastaardwoorden in de tweede plaats. `Marchant had al in 1934 beloofd dat de spelling van woorden als critiek, qualiteit en rhythme in de woordenlijst geregeld zou worden.`( Het verhaal van de taal. Negen eeuwen Nederlands, 1993, Amsterdam: Prometheus Amsterdam, p. 161). De Vlaamse commissieleden drongen erop aan het woordbeeld te vernederlandsen, dus `Germaanse` k van Kultur in plaats van `Romaanse` c en kw in plaats van qu. `De commissie besloot in veel gevallen de keuze weer over te laten aan de spellen: publikatie heeft de voorkeur, maar publicatie mag ook; colporteren heeft de voorkeur, maar kolporteren mag ook.` (Het verhaal van de taal. Negen eeuwen Nederlands, 1993, Amsterdam: Prometheus Amsterdam, p. 161).
Ten vijfde, woog het ahistorische van een nieuwe spelling voor velen zwaar. Bijvoorbeeld, laat de spelling van De Vries en Te Winkel van veel woorden zien waar ze vandaan komen als eau de cologne (een Frans woord) die Harry Mulish die een conservatief was, vond dat zo’n wijziging `de geschiedenis in de vuilnisbak stopt` en hij `tilde er ook zwaar aan de dat spellingveranderingen op slag literatuur in de oude spelling er verouderd uit doet zien: `Toen ik mijn eerste gepubliceerde verhaal in de oude spelling in de krant zag staan, stond het mij onmiddellijk tegen. Het boek, dat vandaag door een twintig-jarige wordt gepubliceerd, zal er binnen een paar jaar uitzien als een werk van Rhijnvis Feith.“ (Het verhaal van de taal. Negen eeuwen Nederlands, 1993, Amsterdam: Prometheus Amsterdam, p. 163). Zo gaf de Taalunie in 1980 een ad hoc-commissie de opdracht na te gaan hoe de Woordenlijst uit 1954 herzien zou kunnen worden en de keuzemogelijkheden (bijvoorbeeld publikatie, ook publicatie) moesten vermeden worden en in 1988 verscheen het Rapport van de Werkgroep ad hoc Spelling. In 1990 gaf de Taalunie een tweede commissie een beperkte opdracht.
Concluderend, is Het Groene Boekje een praktische handreiking omdat een register met woorden is, omdat belangrijke onderwerpen heeft, omdat tussen zelfstandige naamwoorden primair onderscheiden, omdat spellingregels heeft en omdat vele veranderingen in de tijd voor een beter en eenvoudiger begrip van de taal heeft ondergaan. Het Groene Boekje is de gebruikelijke vorm van de Woordenlijst Nederlandse Taal dat is bedoeld als praktische handreiking.