...6. Aardbevingsschade in Groningen - Essay Marketplace

…6. Aardbevingsschade in Groningen

Wat voor soort schade hebben de woningen in de provincie Groningen?

De aardbevingen die plaatsvinden in Groningen kunnen veel schade aan huizen aanrichten. Deze schade kan heel verschillend zijn bij verschillende soorten gebouwen. Wij gaan ons vooral richten op de eengezinswoningen en in mindere mate op andere huizen, zoals boerderijen.

Over het algemeen geldt dat scheurvorming ontstaat doordat beton en cement maar beperkte trek- en schuifspanningen kunnen opnemen. Deze spanningen worden tijdens een aardbeving overschreden wat leidt tot scheuren in de gevels en wanden.

6.1 Eengezinswoningen

De meerderheid van de schademeldingen (52%) van eengezinswoningen komt van woningen gebouwd voor 1945. De rest van de schademeldingen zijn meer gespreid over de latere periodes. Dat de schademeldingen vooral uit de gebouwen van voor 1945 komen, heeft ermee te maken dat dit de grootste groep woningen in het aardbevingsgebied is. Verder hebben we de eengezinswoningen ingedeeld in de periodes 1945-1970, 1970-1990 en 1990 tot heden. In de periode tot 1945 bouwde men vooral ambachtelijk. Na de Tweede Wereldoorlog was snelle wederopbouw nodig waardoor er een geïndustrialiseerde bouw ontstond. De daarop volgende periode begint bij de oliecrisis van 1970. Hier kwam het besef dat men energie moest besparen. Hierdoor veranderen enige bouwtechnieken. De laatste periode begint vanaf 1990. Deze periode wordt gekenmerkt door de hedendaagse bouwtechnieken met bijbehorende bouwmaterialen.

6.1.1 Eengezinswoning tot 1945

Een veelvoorkomende schademelding in Groningen zijn scheuren in de gevels. Hier ontstaan namelijk schuifkrachten die de gevels belasten. De gevels staan namelijk hol en bol, waardoor scheuren ontstaan. Deze scheuren zullen voornamelijk in het midden zijn. Door deze scheuren in de gevels wordt het metselwerk verzwakt. Afhankelijk van de richting van de trilling zal de aardbeving horizontale of verticale scheuren in de gevel aanbrengen. In werkelijkheid zullen de horizontale krachten van verschillende richtingen echter tegelijk komen, waardoor zowel horizontale als verticale als diagonale scheuren zullen ontstaan.

Als gevolg van de vervorming van de gevels zullen ook de hierop aangesloten delen mee vervormen. Hier moet je denken aan de binnenwanden en de verdiepingsvloer. Door deze vervormingen is er een mogelijkheid dat scheuren ontstaan in de binnenwanden en de verdiepingsvloer.

In tegenstelling tot bij de verdiepingsvloer zal bij de begane grondvloer veel minder schade ontstaan. De begane vloer zal namelijk meegaan met de horizontale kracht. Hierdoor zal er geen vervorming optreden bij de vloer. Ook bij de aansluiting van de vloer en de wanden zal geen schade optreden doordat hier sprake is van een rechte hoek. Bij de verdiepingsvloer is er niet altijd sprake van deze 90º hoek, waardoor de krachten niet worden opgeheven.

Naast de eerder genoemde delen van huizen is het wandtegelwerk een risicofactor. Doordat de binnenwanden vervormen is er een mogelijkheid dat het wandtegelwerk stuk gaat. De tegels kunnen de vervormingen van de wand niet aan waardoor er scheuren kunnen ontstaan. Dit kan zowel voorkomen bij wanden op de begane grond als bij wanden op de verdieping.

6.1.2 Eengezinswoning van 1945 tot 1970

Vergeleken met de woningen gebouwd in de periode voor 1945 worden woningen in deze periode gebouwd met toen nieuwe materialen en technieken. Zo zijn er grotere vloeroverspanningen en bredere gevelopeningen ten opzichte van de huizen uit de periode voor 1945. De meest voorkomende woning uit deze periode is de vrijstaande woning.

Ten opzichte van de woningen uit de periode voor 1945 is bij de huizen uit deze periode minder kans op aardbevingsschade. Toch zijn er wel bepaalde onderdelen die aardbevingsgevoelig zijn. Met name de gevels zullen mogelijk schade opleveren. Dit komt door beweging van het dak en de vervorming van de verdiepingsvloer. De verdiepingsvloer uit deze periode is overigens wel beter bestand tegen aardbevingsschade dan de verdiepingsvloer uit de periode voor de Tweede Wereldoorlog. De houten verdiepingsvloer uit de vorige periode is namelijk inmiddels in veel gevallen vervangen door een betonnen verdiepingsvloer. Een betonnen verdiepingsvloer is namelijk beter bestand tegen vervorming dan een houten verdiepingsvloer.

De binnenwanden die zijn aangesloten op de gevels kunnen bij een aardbeving meebuigen met de gevel. Hierdoor kan er schade ontstaan aan de binnenwanden. Deze schade is te vergelijken met de scheuren in de gevels. Net als in de vorige periode is ook hier een mogelijkheid dat het wandtegelwerk zal vervormen omwille van dezelfde reden.

6.1.3 Eengezinswoning van 1970 tot 1990

We zien dat de bakstenenwand als dragende wand in de loop van deze periode verdween. In plaats daarvan bestond de dragende wand doorgaans uit beton of kalkzandsteen. Omdat de dragende wanden van beton zijn gemaakt, zal deze weinig vervormen. De betonnen wanden zijn hier namelijk te stijf en te sterk voor. Verder worden deze huizen gebouwd met spouwmuren. Spouwmuren bestaan uit binnenspouwbladen en buitenspouwbladen. Als alles goed vastzit, zullen de spouwbladen niet vervormen ten gevolge van de betonnen wanden. Soms is de spouwmuur verouderd en kan het binnenspouwblad zelf wel verbuigen. Dit komt omdat dit in dat geval de dragende wand is. Hierdoor kunnen scheuren ontstaan in het binnenspouwblad. Omdat deze verbonden is met het buitenspouwblad, kunnen ook hier scheuren optreden.

Een ander kwetsbaar onderdeel in de woningen uit deze periode zijn de niet-dragende binnenwanden. De niet-dragende wanden zijn namelijk te zwak aan het betonskelet en niet onderling met elkaar verbonden. Hierdoor zijn de binnenwanden buigslap waardoor ze gemakkelijk kunnen verbuigen. Hierdoor kunnen scheuren ontstaan in de binnenwanden.

6.1.4 Eengezinswoning na 1990

Ten opzichte van de vorige periode is de bouwtechniek verder gemoderniseerd. De baksteen wordt nog steeds veel gebruikt, alleen is dit vooral bedoeld voor het buitenspouwblad. Voor andere onderdelen worden andere materialen gebruikt. Bakstenen zien we overigens nog wel terug in de gevels. Gevels gemaakt van baksteen en kalkzandsteen kunnen slecht tegen buiging. Hierdoor kunnen scheuren ontstaan in de gevels.

Net als bij de huizen in de vorige periode zijn ook nu de niet-dragende binnenwanden een risicovol onderdeel bij aardbevingen. De reden hiervan is al eerder uitgelegd. Veel andere onderdelen zijn inmiddels zo versterkt dat ze weinig tot geen vervorming vertonen bij een aardbeving.

6.2 Boerderijen

Naast de eengezinswoningen staan er ook veel boerderijen in het aardbevingsgebied. Omdat we ons vooral richten op eengezinswoningen, zullen boerderijen minder aan bod komen. Toch willen we een overzicht geven van de belangrijkste soorten schade bij boerderijen. Groningen kent een grote verscheidenheid aan boerderijen. De belangrijkste varianten zijn de kop-hals-romp boerderij en de Oldambtster boerderij. De schade van deze boerderijen komt vrijwel overeen en daarom kunnen de afbeeldingen hiernaast voor beide boerderijen gebruikt worden.

6.2.1 De kop-hals-romp boerderij

De schade die kan ontstaan bij een boerderij komt grotendeels overeen met de schade aan eengezinswoningen. Zo kunnen er scheuren ontstaan in de gevel en het metselwerk. De gevels kunnen namelijk stijf zijn waardoor scheuren ontstaan kunnen. Daarnaast kan net zoals bij de eengezinswoningen vervorming optreden bij de verdiepingsvloer en het wandtegelwerk. Ook zien we bij boerderijen dat het houten dakvlak niet altijd stijf is. Hierdoor zou het kunnen vervormen. De dakpannen die hierop zitten kunnen een beetje verschuiven, maar zullen waarschijnlijk niet kapot gaan.

Bij de romp van de boerderij kan andere schade ontstaan dan bij de kop van de boerderij. Dit komt doordat de romp gebouwd is met een andere constructie. De stijfheid van de romp is minimaal. Door de minimale stijfheid kan de kap van de romp de trillingen goed opvangen. Tijdens een aardbeving zal er dus bij de romp minder schade ontstaan door de bewegingsvrijheid van het dak. Verder kunnen er verschillende scheuren ontstaan in de gevels van de romp.

6.2.2 De Oldambster boerderij

De hiervoor beschreven schade bij de kop-hals-romp boerderij komt ook voor bij de Oldambster boerderij. Deze soort boerderij heeft daarnaast nog als nadeel dat de gevels, met name bij de deel, niet erg diep ingegraven zijn. Bij een aardbeving kunnen zij nog minder weerstand bieden dan de gevels van de kop-hals-romp boerderij.

Review this essay:

Name
Rating
Your review: (optional)

Latest reviews:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.