Essay: Samenvatting vooraf

Essay details:

  • Subject area(s): Dutch essays
  • Reading time: 21 minutes
  • Price: Free download
  • Published on: June 26, 2019
  • File format: Text
  • Number of pages: 2
  • Samenvatting vooraf
    0.0 rating based on 12,345 ratings
    Overall rating: 0 out of 5 based on 0 reviews.

Text preview of this essay:

This page of the essay has 6046 words. Download the full version above.

Dit profielwerkstuk gaat op zoek naar wat de achterliggende gedachte is bij fraude en hoe fraude in zijn werk gaat. Door de kredietcrisis is het aantal fraudezaken flink toegenomen. Het gebeurt zo veel om ons heen en iedereen is er slachtoffer van. Het lijkt mensen niet genoeg te interesseren, en toch is het zo’n boeiende wereld. Misschien kan dat komen doordat het te ingewikkeld is en soms onbegrijpelijk. Een oorzaak hiervan is dat de overheid er vaak bij betrokken is en dat veel informatie wordt verzwegen of op een mysterieuze wijze verdwijnt.

Fraude is een breed begrip en kan overal voorkomen, het komt er zelfs op neer dat bijna iedereen wel eens fraudeert. Het plegen van fraude verstoord het hele mechanisme is een land op maatschappelijk, sociaal, politiek en economisch niveau. Door de toename zorgen daarom veel instellingen waaronder ook de overheid op een betere bestrijding van fraude. Helaas is dit niet zo makkelijk in de praktijk als het klinkt.

Of fraude menselijk is wordt onder andere ook besproken. Hierbij komen begrippen als het ISMA-model, de fraudedriehoek en ook liegen voorbij. Zit het namelijk is de aard van de mens om fraude te plegen? Nee, het is gebleken dat fraude plegen uniek is bij de mens. Wanneer we het menselijk gedrag vergelijken met dieren zijn er zeker overeenkomsten op dit gebied, maar niet op de extreme manier zoals het bij mensen gaat. Het ISMA-model geeft een verklaring voor de neiging tot het plegen van fraude. De factoren die hierbij mee spelen zijn: Interne norm, Sociale norm, Mogelijkheden en Afschrikking. De fraudedriehoek geeft de voornaamste elementen weer die een rol spelen bij fraude, deze zijn: Gelegenheid, Noodzaak en Rationalisme. Wetenschapsfraude wordt daarnaast apart onder de loep genomen.

Er wordt veel over de bestrijding van fraude gespeculeerd. Het OM vervult hierbij de grootste rol, samenwerkend met verschillende toezichthouders en brancheorganisaties. Afgelopen jaren is het frauderegime flink aangescherpt; strafverzwaring, hogere en zwaardere boetes, en hoe recidive wordt gerekend. Er zijn verschillende aanpakken waaronder de Rijksbrede aanpak van fraude, SyRI en de subjectgerichte aanpak. Deze zouden moeten helpen met de bestrijding van fraude, helaas is er ook veel bezwaar tegen omdat het onder ander de privacy schend van vele burgers en organisaties.

Nog een groot minpunt is de behandeling van klokkenluiders maar ook daar is sinds kort verandering in gekomen. Klokkenluiders werden vaak ontslagen en kregen geen bescherming, een goed voorbeeld daarvan is Ad Bos, wiens hele leven veranderde (interview moet nog komen). Het Huis voor Klokkenluiders heeft grote veranderingen gemaakt, deze organisatie is onafhankelijk en dient ervoor om bescherming te bieden aan klokkenluiders. Er zijn dit jaar nieuwe wetten ingevoerd die dit mogelijk zouden moeten maken.

Fraudezaken als de bekende bouwfraude, waar Ad Bos de klokkenluider van is, worden geanalyseerd en vergeleken. Hier komen onder andere de invloed van de overheid, de media, hoe de fraude in zijn werk ging, de klokkenluiders, de zwaarte van de straffen en hoe men nu nog tegen de zaken aankijkt, aanbod.

Inleiding

Fraude is overal. Sla maar eens de krant open en je ziet krantenkoppen als:

Echtpaar uit Nijmegen verdacht van fraude en witwassen;

Hulp aan Benin gestopt wegens fraude;

Duitse politie ontmantelt creditcardbende;

Veolia eist nieuwe aanbesteding vanwege fraude bij NS-dochter;

Oliebedrijf Petrobras schrijft fors af vanwege fraude;

Nederlander in Venetië gepakt voor fraude in Bahrein;

Juweliersketen Schaap en Citroen verdacht van fraude;

Miljoenenfraude met toeslag kinderopvang ontdekt;

Als het zoveel om ons heen gebeurd, wordt er dan wel genoeg tegen gedaan? En waarom plegen mensen eigenlijk fraude?

Dit zijn vragen die bij mij opkwamen toen ik me bezig ging houden met dit onderwerp.

Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik iets wilde wat ik echt interessant vind, waar ik misschien later wat aan heb en wat bij mij past.

Nadat ik mijn diploma heb gehaald ben ik van plan om Criminologie te gaan studeren in Leiden. Ik heb heel lang zitten twijfelen tussen de studies Rechtsgeleerdheid en Psychologie en heb daarom voor de tussenweg Criminologie gekozen. Bij deze studie onderzoek je de betekenis, oorzaken en gevolgen van criminaliteit. Deze bekijk je van verschillende kanten waaronder de psychologische kant.

Het was moeilijk voor mij om hieruit een onderwerp te kiezen gezien mijn vakkenpakket, hier ben ik dan ook lang bezig mee geweest. Uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om de psychologische gedachtegang rondom fraude te onderzoeken en dat te koppelen aan het vak economie met als profielwerkstuk begeleider Kees den Heijer.

Ik wil me verdiepen in de psychologie rondom fraude omdat het veel te veel om ons heen gebeurt en iedereen komt er opgemerkt of onopgemerkt mee in aanraking. Toch lijken weinigen er wat aan te doen en lijkt het de mensen niet genoeg te boeien. Hier wil ik graag wat verandering in maken.

Hoofdvraag:

• Wat is de psychologische gedachtegang rondom fraude?

Deelvragen:

• Wat is fraude?

• Is fraude plegen menselijk?

• Wat is de recidive van een fraudeur?

• Wat is de beste manier om fraude te bestrijden?

Tenslotte wil ik de ‘publieke opinie’ over fraude onderzoeken en grote fraudezaken die een belangrijke rol hebben gespeeld analyseren en met elkaar vergelijken met de benodigde kennis.

Hypothese

Vanwege de kredietcrisis is er een grote toename van fraudedelicten. De rede om fraude te plegen heeft meestal te maken met geld. Hierbij is een duidelijke onderscheiding tussen mensen die fraude plegen uit (geld)zorgen en mensen die streven naar financieel gewin. Als iemand eenmalig fraude heeft gepleegd zal het steeds makkelijker worden om een stapje verder te gaan en het nog een keer te proberen. De kans op recidive zal relatief dus groot zijn. Als ze er één keer mee weg zijn gekomen denken ze dat ze er altijd mee weg kunnen komen. Goede maatregelen hiertegen zijn er niet, want het is een steeds vaker voorkomend probleem. Voordat er fraude gepleegd wordt moet er eerst een afweging gemaakt worden tussen het collectieve belang en het individualistische belang.

Werkwijze

Tijdens de kerstvakantie heb ik besloten welke richting ik op wilde gaan met mijn profielwerkstuk en heb daarbij mijn profielwerkstuk begeleider uitgekozen. Wij zijn vervolgens bij elkaar gekomen en hadden besloten dat het hoofdzakelijk was dat er allereerst een heleboel informatie opgezocht moest worden om me er beter in te kunnen verdiepen en de fraudewereld te kunnen begrijpen. Ik heb hierbij vooral gebruik gemaakt van het nieuws, het journaal, kranten en het internet. De vragen die gedurende deze periode in mij opkwamen heb ik verzameld en op papier gezet. Hieruit heb ik mijn deelvragen gehaald en de bedoeling was dat ze goed op elkaar aansloten en in het geheel een mooi verhaal gingen vormen.

In de daarop volgende maanden (februari, maart, april) heb ik me vooral bezig gehouden met het bedenken hoe mijn profielwerkstuk eruit moet komen te zien, welke informatie ik in mijn deelvragen wilde gebruiken, en hoe ik mijn onderzoek wilde aanpakken.

Mijn plan was om grotendeels gebruik te maken van een literatuuronderzoek. Hiermee ben ik natuurlijk al een lange tijd geleden begonnen doormiddel van het zoeken van informatie. De deelvraag ‘Wat is fraude?’ is van groot belang bij mijn onderzoek omdat het elke keer terugkomt. Het begrip fraude is namelijk een breed begrip en er zijn heel veel verschillende soorten fraude. Elk soort fraude komt voor in een andere situatie en het is belangrijk hierbij stil te staan in de daarop volgende deelvragen.

Naast het literatuuronderzoek neem ik een enquête af. Deze enquête laat zien hoe mensen over fraude denken, hoe zij hiermee omgaan, of zij wel eens met fraude in aanraking zijn geweest (direct), etc..

Ook komt er een praktisch onderzoek over collectieve goederen aan de hand van een kaartspel die zal laten zien of iemand kiest voor zichzelf (egoïstisch) of kiest voor het collectief belang (altruïstisch). Hier komt onder andere ook het gevangenisdilemma aanbod.

Als dit eenmaal gedaan is wil ik mij verdiepen in grote fraudezaken die een belangrijke rol hebben gespeeld. Deze zal ik analyseren met de kennis die ik heb opgedaan en met elkaar vergelijken om tot een goede conclusie te komen. Een van deze fraudezaken zal gaan over de bouwfraude, hierbij zal ik onder andere ook gebruik maken van het boek Bouwfraude van Cok Bos. Zijn broer Ad Bos, de klokkenluider in de bouwfraude, zal ik proberen te interviewen.

Daarnaast als extraatje zal ik mij bezig gaan houden met een lopende fraudezaak van de

ABN AMRO. Een kennis van mij is hier volop mee bezig en vroeg of ik het niet leuk zou vinden om te gebruiken in mijn profielwerkstuk. Hier is nog niet veel over bekend en mijn informatie zou ik dan van hem moeten krijgen en uit gegevens zoals het bewijsmateriaal. Het probleem echter is dat dit pas later van start kan gaan rondom augustus.

Wat is fraude?

De aller eerste vraag die opkomt bij het onderzoeken van de psychologische gedachtegang rondom fraude is: Wat is fraude nou eigenlijk? Fraude is namelijk een breed en moeilijk te omschrijven begrip. Het grootste Nederlandse woordenboek de Van Dale geeft het volgende weer:

frau•de (de; v(m); meervoud: fraudes)

1bedrog, gepleegd door vervalsing van administratie-

De beschrijving bedrog klinkt zo erg nog niet. Het gaat om het niet nakomen van de regels, maar hoe vaak gebeurt dat wel niet? Denk maar aan simpele dingen als je huiswerk niet maken, bepaalde huisregels, of harder rijden als de snelheidslimiet. Dit zijn dingen waar mensen dagelijks mee in aanraking komen. Aan het overtreden van dit soort regels zitten natuurlijk gevolgen vast, gevolgen waar niet veel mensen wakker van liggen. We moeten het woord fraude dus op een iets kritischere manier bekijken.

In dit profielwerkstuk hou ik mij meer bezig met fraude gepleegd door vervalsing of administratie. Meestal speelt geld een grote rol hierbij.

Overal kan fraude gepleegd worden, op alle niveaus. Daarom lopen alle personen of bedrijven het risico om hiermee in aanraking te komen. Helaas zijn er ook veel de dupe van, waaronder ondernemingen, de overheid maar met name ook de burgers. Het verstoort het vertrouwen in de overheid, financiële markten en het zorgstelsel, en het economische verkeer. Daarom is het een groot maatschappelijk probleem wat goed aangepakt moet worden. Helaas is dit niet zo makkelijk. Het Openbaar Ministerie houd zich volop bezig met de bestrijding van fraude, het is een van de prioriteiten. Het OM heeft hierbij hulp van onder andere brancheorganisaties en toezichthouders. Alleen strafrecht zal namelijk niet het fraudeprobleem oplossen.

Kenmerken

Fraude wordt altijd gepleegd met opzet. Het gaat erom dat de werkelijkheid anders wordt weergegeven. Om van fraude te spreken zijn er een paar kenmerken op een rijtje gezet die aanwezig moeten zijn:

• Het is een opzettelijke handeling

• Zaken worden misleidend weergegeven

• Er is een economisch voordeel te behalen

• Er wordt iemand of iets benadeelt

• Er wordt onrechtmatig of onwettig gehandeld

Soorten fraude

Omdat fraude zo’n groot begrip is dat overal gepleegd kan worden en waarbij het kan gaan over een kleine oplichting of om miljoenen of miljarden euro’s, kan je wel meer dan 100 soorten fraude onderscheiden. Hieronder de meest voorkomende soorten beschreven op alfabetische volgorde.

• Bij acquisitiefraude worden er producten of diensten aangeboden die geen waarde hebben, hierbij worden vaak kosten in rekening gebracht. Het wordt ook wel advertentiefraude genoemd omdat dit het meest voorkomt. Er wordt een hoog bedrag betaald om een advertentie te plaatsen, maar de advertentie wordt uiteindelijk nooit geplaatst.

• Bij belastingfraude wordt er geen of minder belasting betaald door de autoriteiten een onjuist beeld te geven en aan fiscale wetgeving te ontsnappen. Dit wordt vaak gedaan door inkomsten of vermogen te verzwijgen.

• Bij bouwfraude worden er van tevoren afspraken gemaakt en verzwegen. Dit is in strijd met mededingingsregels.

• Btw-carrouselfraude kent vele vormen. Het systeem zit vaak ingewikkeld in elkaar waardoor de Belastingdienst en goede ondernemers makkelijk worden misleid. Er zijn minstens 3 bedrijven bij betrokken waarvan er minimaal 1 geen btw afdraagt of terugvordert van de Belastingdienst.

• Copyfraud is het claimen van auteursrechten om controle te krijgen over werken dat zich in het publieke domein bevindt.

• Diplomafraude, hierbij staat het centraal dat er gebruik gemaakt wordt van een vals of gestolen diploma. Het aanbieden en verkopen van valse diploma’s valt hier ook onder.

• Bij examenfraude spiekt een leerling/student of maakt het gebruik van verboden informatie waardoor de leraar een onjuist beeld heeft van de kennis die het bezit.

• Bij faillissementsfraude wordt er fraude gepleegd tijdens het failliet laten gaan van een bedrijf. Het kan zijn dat het een faillissement is met voorbedachten rade. Er wordt een onderneming opgericht met als doel schulden te maken voordat het failliet is.

• Hypotheekfraude is een vorm van kredietfraude waarbij het onderpand een vastgoedobject is. Het doel is om een beter financieel beeld te maken door het vervalsen van loonstroken, werkgeversverklaringen en jaaropgaven en zo een hypotheek te kunnen krijgen.

• Bij huurfraude of woonfraude staat de woning een lange tijd leeg, wordt het gebruikt voor illegale activiteiten of verhuurt de huurder de woning door en woont zelf ergens anders.

• Onder internetfraude worden fraudezaken verstaan die via het internet gaan. De meest voorkomende zijn voorschotfraude en identiteitsfraude. Belangrijk hierbij is dat het gemakkelijk voor een groot aantal slachtoffers kan zorgen.

• Bij jaarrekeningenfraude of boekhoudfraude wordt er een verkeerd beeld geschetst van de financiële situatie in de jaarrekening van een bedrijf.

• Kredietfraude is het aanvragen van een krediet of lening waarbij er gemeld wordt dat het onderpand meer waard is dan het in werkelijkheid is.

• Bij subsidiefraude wordt er ten onrechte een subsidie aangevraagd op basis van valse informatie.

• Onder systeemfraude behoren alle soorten fraude die te maken hebben met de belastingdienst waarbij er een poging wordt gedaan om aan geld te komen door valse gegevens. Dit gaat vaak samen met identiteitsfraude.

• Bij uitkeringsfraude krijgt iemand onterecht een uitkering of een te hoge uitkering die is gebaseerd op valse informatie.

• Verkiezingsfraude, hierbij wordt er geknoeid met de verkiezingsuitslag en daarbij wordt er onterecht iemand benadeeld.

• Onder verzekeringsfraude valt het aanvragen van een verzekering op basis van valse informatie en het proberen om een verzekeringsmaatschappij te laten uitkeren.

• Bij voedselfraude wordt eten vervangen door vaak goedkoper eten zodat de producent hier winst op kan behalen. De consument/eter is zich hier niet van bewust. Dit is een veel voorkomend probleem. Daarnaast kan het ook gevaarlijk zijn voor de gezondheid van de eter.

• Bij voorschotfraude worden er vaak kleine bedragen over gemaakt als voorschot bij een investering. Slachtoffers van deze fraude worden vaak via de e-mail benaderd. Wanneer zij een klein bedrag hebben overgemaakt worden zij vervolgens beroofd van grote geldbedragen.

• Witwassen is een manier om zwartgeld legaal te maken. Dit wordt gedaan via verschillende transacties.

• Bij wetenschapsfraude worden de onderzoeksresultaten gebaseerd op valse gegevens of plagiaat.

Waarom plegen we fraude en is het menselijk?

Waarom mensen fraude plegen kan op twee manieren onderzocht worden. Via de persoonlijke kenmerken van een fraudeur en op sociaalpsychologisch en economisch gebied.

Voordat een persoon fraude zal plegen zal hij eerst een afweging moeten maken, of de voordelen op zullen wegen tegen de nadelen.

Het is de vraag of fraudeurs zich onderscheiden van andere mensen. Als we denken aan slecht gedrag denken we over het algemeen dat het gedrag verbonden is aan het karakter, want slechte mensen doen slechte dingen. Deze logica blijkt niet helemaal te kloppen. Goede mensen kunnen namelijk ook slechte dingen doen. Op het gebied van fraude is hier een harde aanpak voor, zo blijkt uit het volgende krantenartikel.

Er staat dus een flinke straf op het plegen van fraude. Blijkbaar wegen de voordelen op tegen de nadelen. Fraude is verbonden met een algemene neiging tot liegen en bedriegen. Liegen is echter iets menselijks.

Waarom liegen mensen?

Mensen liegen om een reden, meestal zijn het leugentjes om bestwil. Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat een volwassene gemiddeld 2 keer op een dag liegt, ook al gaat dit vaak onbewust. Mensen die zeggen niet te liegen, liegen ook. Soms zijn het zulke kleine leugentjes dat we het niet eens zien als liegen. Niet alleen burgers liegen, ook ambtenaren en zelfs de overheid.

Wij mensen verklaren ons gedrag vaak aan de hand van het gedrag van dieren. Dieren liegen namelijk ook, met hun daden. Zij hebben hier ook hun redenen voor, zoals voedsel, hun territorium of ze willen een partner vinden. Het verschil zit hem in het bewust en onbewust willen liegen. De mens als klein kind en dieren doen het allebei nog voor hun eigen gewin. Later veranderd dit bij de mens, het leert een duidelijk onderscheid te maken tussen de waarheid en liegen. Mensen liegen vooral om een straf te ontlopen. We zijn ons bewust dat we iets fout doen en daarom willen we de gevolgen van onze daden niet onder ogen komen. Ook liegen we om ons zelf beter voor te doen dan we zijn, net als bij frauderen, een situatie beter weergeven dan het in werkelijkheid is.

Fraude plegen is iets wat we niet tot het dierlijke gedrag kunnen rekenen. Dit verschijnsel is uniek voor de mens.

ISMA-model

Het ISMA-model geeft een verklaring voor de neiging tot het overtreden van regels en hoe fraude ontstaat. De factoren die hierbij mee spelen zijn: Interne norm, Sociale norm, Mogelijkheden en Afschrikking.

Bij de interne norm, ook wel persoonlijke norm, gaat het om de mate waarin het individu de neiging heeft tot het wel of niet naleven van de gevoelde morele plicht. Er is geconstateerd dat deze factor het belangrijkst is voor de regelnaleving.

De sociale norm gaat over het menselijk gedrag dat zich vaak onbewust aanpast aan de normen in specifieke situaties.

Bij mogelijkheden gaat het om het individu en in hoeverre deze mogelijkheden ziet om de regels wel of niet te overtreden.

Afschrikking heeft te maken met economische motieven. Hoe groot de individu de kans acht gepakt te worden door een handhavende instantie en de ernst van de gevolgen daarvan.

De fraudedriehoek

De fraudedriehoek geeft de voornaamste elementen weer die een rol spelen bij fraude, deze drie elementen spelen hierbij de hoofdrol:

• Gelegenheid

• Noodzaak

• Rationalisme

Gelegenheid is de kans of mogelijkheid voor een individu om frauduleus te handelen. Een organisatie heeft de taak om zoveel maatregelen als nodig is te nemen tegen fraude. Vaak zien we in de praktijd dat dit anders loopt. Organisaties zijn vaak wat gemakzuchtig als het gaat om deze maatregelen. Mensen die worden vertrouwd binnen de organisatie en het verdiend hebben komen vaak boven de maatregelen te staan. Als gevolg gaan zij fraude plegen en zullen zij niet meer betrouwbaar zijn voor de organisatie.

Redenen om te frauderen kunnen te maken hebben met druk. Deze druk kan zijn ontstaan door ontevredenheid; financiële moeilijkheden; familieproblemen; een druk om succesvol te zijn in organisatie of familieverband. Het gaat hier om de noodzaak van dingen. In de zomer van 2007 is de kredietcrisis begonnen, inmiddels is deze alweer langzaam aan het aflopen. Toch heb je kunnen merken dat steeds meer mensen en bedrijven de gevolgen begonnen te voelen. Financiële situaties verslechterden ernstig, veel mensen werden ontslagen en bedrijven gingen failliet. Het is daarom niet verrassend dat juist in deze tijd de fraude is toegenomen.

Doordat de omstandigheden veranderen kan dit zware druk uitoefenen op een werknemer. Gebleken is uit internationaal onderzoek van de ACFE (Association of Fraud Examiners) dat het bij 87% van de gemelde fraudezaken gaat om werknemers die voor het eerst fraude plegen.

Fraude plegers zijn vaak rationalistisch. Ze weten dat ze fout bezig zijn maar zoeken hier een excuus voor om hun gedrag goed te praten. Ze rationaliseren hun daden. Denk aan het niet eerlijk worden behandeld (onderbetaald, ondergewaardeerd), ‘het lenen van geld’, het probleem neerleggen bij je baas, en iedereen pleegt toch fraude? Ook de gevolgen van de kredietcrisis vormen hier belangrijke elementen voor het rationalisme.

Wetenschapsfraude

Wetenschapsfraude steekt wat anders in elkaar. Het doel van een wetenschapper is de waarheid ontdekken. De grootste misstap die een wetenschapper kan maken is fraude plegen. Als het namelijk uitkomt zal je niet meer geaccepteerd worden in de wetenschap en is je carrière voorbij. De nadelen zijn heel groot, waarom zou een wetenschapper zoveel riskeren?

Om te beginnen zijn er 3 soorten fraude in de wetenschap.

• Plagiaat: data en ideeën van andere mensen gebruiken zonder een correcte bron vermelding. Het is een soort diefstal, vandaar dat het ook wel letterdieverij wordt genoemd.

• Auteursfraude: dit gebeurt vaak in de medische wereld. Het gaat om het toevoegen van auteurs, zonder dat deze hebben mee gewerkt, op een wetenschappelijk artikel. Het omgekeerde van plagiaat dus.

• Datafraude: er wordt met de onderzoeksresultaten gesjoemeld. De waarheid wordt hier niet verteld, de ergste vorm van fraude voor een wetenschapper. Dit kan gebeuren door gegevens weg te laten (selecteren), gegevens veranderen (manipuleren), of het bedenken van gegevens (fabriceren.

Redenen om wetenschapsfraude te plegen:

Publish or perish

‘Publish or perish’ is een bekende uitspraak in de wetenschap, het betekent: ‘publiceer of ga ten onder’. Er staat een grote druk op wetenschappers, ze moeten blijven presteren. Op de CV van een wetenschapper staat een lijst van publicaties, deze is erg belangrijk omdat het bepaalt hoe je verdere loopbaan eruit ziet. Met deze lijst moet je je baan zien te behouden en kan er ook beslist worden of je promotie krijgt, of je word uitgenodigd op andere wetenschappelijke activiteiten, en je salaris.

Positieve resultaten

Wetenschappelijke tijdschriften geven voorkeur aan onderzoeken met positieve resultaten, deze bevestigen de hypothese en verkopen beter. In de wetenschap echter worden juist veel negatieve resultaten gevonden. Negatieve resultaten zijn komen vaak uit goed uitgevoerd onderzoek. Omdat de uitgevers van wetenschappelijke tijdschriften deze weigeren zijn wetenschappers gedwongen hun resultaten te veranderen.

Concurrentie

Onderzoek doen kost veel geld, daarom gaan wetenschapper voordat ze hieraan beginnen aanvragen doen bij fondsen en mensen die hierin willen investeren. Deze kijken echter ook eerst op de publicatie-CV. Wetenschappers met de meeste en of hoogste publicaties in tijdschriften krijgen voorrang. Andere wetenschappers maken weinig kans, en dit zal keer op keer hetzelfde zijn.

Redenen genoeg voor wetenschappers om het risico te nemen zo te zien. Volgens sociaal psycholoog Jennifer Crocker gaat het plegen van wetenschapsfraude stap voor stap. Het begint bij het vertellen aan je collega’s, je maakt het verhaal iets mooier als het is. Daarna aan buitenstaanders en langzaamaan wordt deze groep steeds groter. Als je hiermee succes boekt zal het steeds makkelijker worden, en tegelijkertijd praten ze hun gedrag goed. Het rationalisme en de druk zie je ook bij wetenschapsfraude terugkomen, de redenen zijn alleen vaak anders omdat het toch wat gecompliceerder is.

Wat is de beste manier om fraude te bestrijden?

Dat fraude een groot maatschappelijk en economisch probleem is in de Nederlandse samenleving, is inmiddels bekent. Volgens de regering ‘leid het tot een vermindering van het maatschappelijke draagvlak voor sociale voorzieningen en tot aantasting van het rechtsgevoel.’

Het OM speelt een grote rol in de aanpak van fraude, en werkt samen met andere instanties, toezichthouders, brancheorganisaties, bedrijven en burgers. In het proces van fraude bestrijding wordt er onderscheid gemaakt tussen verticale en horizontale fraude. Bij verticale fraude wordt vooral de overheid benadeeld en de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) houden zich hiermee bezig. De politie houdt zich vooral bezig met de opsporing van horizontale fraude, fraude waarbij vooral burgers en bedrijven worden benadeeld.

Fraude wordt aangepakt op diverse manieren. Het strafrechtelijk optreden is belangrijk, zaken worden blootgelegd en verdachten worden opgespoord en vervolgd. Door financieringsconstructies in beeld te brengen kan het OM makkelijk geld en vermogen afpakken. Onderzoeksinformatie uitwisselen tussen het OM en zijn partners zal het makkelijker maken om fraude aan te pakken, zo worden de wet- en regelgeving aangepast, toezicht- en handhavingsbeleid verbeterd en kan het OM zijn instrumenten zo effectief mogelijk inzetten. Hierbij is goede samenwerking belangrijk.

In een brief van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gestuurd naar de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal op 10 maart 2011 stond het volgende:

Rijksbrede aanpak van fraude

Ivo Opstelten, minister van Veiligheid en Justitie, heeft namens het kabinet een plan gepresenteerd om fraude aan te pakken.

In dit plan wordt de wetgeving aangepast, er wordt een betere samenwerking verwacht tussen ministers en overheidsdiensten en gegevens over burgers en organisaties worden meer met elkaar uitgewisseld. Hierbij werken veel overheidspartners samen en word fraude met overheidsgeld bestreden.

SyRI

SyRI staat voor het Systeem Risico Indicatie en is bedoeld om effectiever te werk te gaan en het makkelijker te maken voor gemeenten en overheidsinstanties om te zoeken naar mensen die misbruik maken van uitkeringen of toeslagen. Aan de hand van datamining en patroonherkenning moeten verdachten eerder te signaleren zijn. Het is vergelijkbaar met een filter waaruit risicomeldingen komen. Deze risicomeldingen kunnen personen zijn die frauderen en zij komen in een database terecht.

Toen het voorstel kwam voor dit systeem waren er grote bezwaren, waaronder die van het College Bescherming Persoonsgegevens en de Raad van State, omdat er persoonlijke data wordt uitgewisseld wat grote invloed kan uitoefenen op de levenssfeer. De rol van privacy word niet meer gewaarborgd. Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is het hier niet mee eens, hij schrijft: ‘De mogelijkheden van gegevensuitwisseling moeten optimaal worden benut. Dit draagt bij aan het draagvlak in de sociale zekerheid en een adequate fraudebestrijding.’

De subjectgerichte aanpak

Deze aanpak is onder leiding van het OM en het doel is om de activiteiten van beroepsfraudeurs beter te detecteren en te bestrijden. Ook hier gaat het om het structureel samenbrengen van informatie van verschillende overheidsorganisaties over deze beroepsfraudeurs. In deze aanpak wordt ook gekeken naar mogelijkheden om nieuwe financieel-economische criminaliteit tegen te gaan en herhaling van misdrijven te voorkomen.

OLAF

OLAF staat voor het Europees bureau voor fraudebestrijding. Het is opgericht in 1999 gebaseerd op artikel 280 van het Europese Gemeenschapverdrag. Hierin staat dat de Europese Gemeenschap en de lidstaten mee moeten helpen met het bestrijden van fraude en andere illegale activiteiten die de financiële belangen van deze gemeenschap kunnen schaden. Toch is er heel veel kritiek op geleverd. OLAF is namelijk zelf ook beschuldigt van fraude.

Het is duidelijk dat er heftig gediscussieerd word over een goede aanpak van fraude. De beste manier is er nog niet, overal zijn wel plus en minpunten over te vertellen en het is niet nog nooit voorgekomen dat de overheid zelf meedeed aan fraude. Om een probleem op te lossen is het belangrijk eerst de oorzaken van het probleem op te sporen en uit te schakelen en zo het probleem op te lossen.

Hoe ziet het leven van een klokkenluider eruit?

Een klokkenluider is iemand die misstanden in de administratie binnen een organisatie bekendmaakt. Deze persoon hoeft niet beslist werkende te zijn in het bedrijf maar kan ook als buitenstaander het illegaal handelen aan de kaak stellen. Stel een klokkenluider is wel werkende in het bedrijf kan het zelfs zo zijn dat de persoon in kwestie zelf ook meegedaan heeft aan het fraude plegen, maar vervolgens bijvoorbeeld spijt kreeg en ervoor koos om het openbaar te maken. Een klokkenluider dient het algemeen belang en is vaak bereid om zijn eigenbelang op te geven.

Klokkenluidersregeling

In een klokkenluidersregeling staat onder meer voor wie de regeling openstaat, hoe de procedure verloopt, welke misstanden er gemeld kunnen worden, en dat de klokkenluider recht op bescherming heeft. Het werkt als een soort gedragscode voor de organisatie en de klokkenluider. Het dient ervoor om het melden veilig te maken. De klokkenluidersregelingen kunnen verschillen tussen organisaties en de overheid. Voor overheidswerkgevers en sommige organisaties is het verplicht om een regeling vast te stellen. Binnenkort zal het waarschijnlijk zelfs een wettelijke verplichting zijn. Het is namelijk onderdeel van het Wetsvoorstel Huis voor Klokkenluiders. Wanneer dit wetsvoorstel wordt aangenomen worden alle werkgevers verplicht die minstens vijftig personen in dienst hebben, een klokkenluidersregeling vast te stellen. Ook staat hierin een algemene wettelijke beschermingsbepaling, klokkenluiden blijf namelijk grote risico’s met zich meebrengen voor de melder zelf. In veel klokkenluidersregeling staat dat de identiteit van de melder beschermd blijft, tenzij de klokkenluider er toestemming voor heeft gegeven. In de praktijk blijkt dit anders te werken. Vaak wordt de identiteit bekend gemaakt doordat er niet vertrouwelijk mee om is gegaan of omdat het binnen de organisatie al duidelijk genoeg is wie het heeft gedaan.

De instantie Adviespunt Klokkenluiders daarentegen is wel geheel anoniem. Hier kunnen klokkenluiders voor advies komen wanneer zij vermoedens hebben van misstanden die het maatschappelijk belang raken. Deze instantie heeft geheimhoudingsplicht en zal zelf geen onderzoek doen, maar laat dat over aan de politie.

Ondanks deze regeling schijnt het in de praktijk zwaar tegen te vallen met de bescherming van de klokkenluiders.

Dat is dan ook de rede dat een nieuwe Wet Huis voor klokkenluiders afgelopen jaar is ingediend. Kamerlid Ronald van Raak (SP) zegt hierover: ‘Al vele jaren wordt gesproken over de bescherming van klokkenluiders. Met dit voorstel kunnen we melders van misstanden eindelijk beschermen. Het Huis dient ook het algemeen belang: misstanden zullen onafhankelijk worden onderzocht, problemen zullen moeten worden opgelost. Daarmee voorkomen we fraude, of bedreiging van de veiligheid, de gezondheid of het milieu. Daarmee leveren we ook een bijdrage aan een beter bestuur, waarin verantwoordelijken ook echt hun verantwoordelijkheid moeten nemen. En hopen we het vertrouwen van mensen in het bestuur te kunnen vergroten. Het doel is te voorkomen dat klokkenluiders worden geïsoleerd, op straat gezet en in de vergetelheid raken zonder dat er iets wordt gedaan aan de misstand.’

Van Raak heeft lang gewerkt aan het wetsvoorstel maar in het begin boekte hij maar weinig succes. Aanleiding waarom hij zich hier zo mee bezig ging houden was onder andere het lot van Ad Bos, de klokkenluider in de bekende bouwfraude. Hij heeft het samenspannen van verschillende bouwbedrijven in heel Nederland openbaar gemaakt maar onverwachts werd hij zelf het grootste slachtoffer in dit schandaal. Hij werd ontslagen en omdat zijn naam ‘besmet’ was, werd het nog moeilijker voor hem om een baan te vinden. Hij werd zelfs gehoord als verdachte in de zaak, wat hem handen vol geld koste. Het gevolg hiervan was dat hij gedwongen was om zijn huis te verkopen en in een camper te gaan wonen samen met zijn vrouw.

De toestanden vroeger waren slecht, het nieuwe Wet Huis voor Klokkenluiders ziet er daarom belovend uit.

Ad Bos Intervieuw

Analyse fraudezaken

Bouwfraude

Inmiddels is het bekent dat er veel gefraudeerd wordt in de bouwwereld. Tussen 1990 en 1998 hebben grote bouwbedrijven in Nederland hier volop aan mee gewerkt. Deze bedrijven gingen onderling prijsafspraken maken en maakten hierbij gebruik van een systeem waarbij de opdrachten onderling verdeeld werden. De bedragen liepen op tot in de miljoenen en om het systeem werkend te maken werden ambtenaren en politici omgekocht. De heer A. Bos, voormalig technische directeur van Koop Tjuchem, is hier achter gekomen en heeft geprobeerd in 1998 om de zaak aan het licht te brengen. Er werd weinig mee gedaan en hij kreeg elke keer slappe excuses als antwoord.

Aan de minister van Justitie

Den Haag, 5 juli 2001

Wij ontvingen uw brief d.d. 3 juli jl. inzake de zaak Bos. Wij betreuren de gang van zaken in zoverre dat nu kennelijk de kans bestaat dat een – in potentie – zeer belangrijk strafrechtelijk onderzoek niet zou kunnen worden ondernomen in verband met tekortschietende financiële regelingen […].

Met vriendelijke groet,

R. van Gijzel

G. van Oven

In 2000 waagde hij nog een zet en mede door Zembla is de zaak uitgelekt en in de belangstelling gekomen van heel Nederland. Deze fraudezaak liep heel erg uit de hand en er zijn veel mensen bij betrokken geraakt.

Hoe werkt het?

Aannemers kwamen voordat de aanbesteding werd gedaan bij elkaar. In de wet staat echter dat aannemers geen afspraken mogen maken met elkaar van tevoren, omdat er dan te hoge bedragen gevraagd kunnen worden. Er werd besproken wie de laagste inschrijver zou zijn. Deze zou zijn prijs flink verhogen en het verhoogde bedrag werd als premie aan de andere aannemers beloofd. Er werd afgesproken dat bij een andere klus een andere aannemer aan de beurt was om een werk van dezelfde waarde te krijgen. Dat noemde men ‘werktegoed’. Om zo’n prijsafspraak te maken was het handig om te weten welk budget de gemeente over had om het werk te laten verrichten. Daarom was het nodig om ambtenaren in belangrijke posities bij gemeentes of instellingen als Rijkswaterstaat om te kopen, door geld of leuke uitstapjes bijvoorbeeld. Dagelijks werd deze manier van werken gebruikt, in alle takken van de bouw.

Een voorbeeld, afgeleid uit de schaduwboekhouding:

De gemeente Hillegom had in 1997 een aanbesteding voor rioolwerk aan Horst en Daal. De gemeente zal hier ongeveer f 400.000,- voor uitgetrokken hebben. De laagste aannemer kwam uit op een bedrag rond van f 300.000,-. Een verschil dus van f 100.000,-. In de visie van de aannemer bleef hier veel geld liggen. Dit verschil kon nu verkleind worden, door vooraf met de aannemers onderling te bekijken wie de ‘laagste’ was en hoeveel hij bereid was te betalen aan de andere aannemers. Aan hem werd het werk gegund en hij kon vervolgens zijn prijs verhogen. In de aanbesteding kwam hij niet met een prijs van f 300.000,- maar van f 386.000,-, dus net onder het bedrag dat de gemeente voor het werk wilde uitgeven. De andere bestrokken aannemers gaf hij in totaal f 52.000,-.

Koop Tjuchem

Koop Tjuchem heeft een grote rol gespeeld in de bouwfraude. Het bedrijf is opgericht door ondernemer Henk Koop en het heeft zich ontwikkelt tot een van de grootste wegenbouwbedrijven van Nederland in de jaren 80. Henk Koop is begonnen met frauderen en heeft een schaduwboekhouding bijgehouden. Toen de schaduwboekhouding openbaar werd gemaakt is eruit gebleken dat het bedrijf miljoenen euro’s aan het buitenland overhandigde, ondanks dat Henk Koop bleef ontkennen dat het om witwassen van geld ging. Door de bouwfraude heeft justitie tientallen arrestaties verricht binnen het bedrijf, waaronder Henk Koop en Fred Veerman, de genius van de bouwfraude.

Schaduwboekhouding

Ad Bos heeft via een oude vriend die ook bij Koop Tjuchem werkte de schaduwboekhouding in handen gekregen. Deze heeft hij overhandigd aan OM. Het OM nam de zaak serieus en wilde graag de volledige schaduwboekhouding voor verder onderzoek. Zo konden ze beslissen of er werkelijk een strafrechtelijk onderzoek moest worden gestart. Nog voordat het OM de schaduwboekhouding in handen had heeft Koop Tjuchem zichzelf grotendeels gered door de boekhouding aan te passen, bij verschillende fraudezaken werden er namen van bedrijven en werknemers vermeld die hier niks mee te maken hadden. Hieronder een krantenartikel uit de NRC gepubliceerd op 16 januari 2003 waarin een duidelijk beeld wordt geschetst wat de schaduwboekhouding van Koop inhoud.

Deze afbeeldingen vormen een bladzijde van de schaduwboekhouding:

Een bladzijde uit de zwartkas, een schriftje waarin alle notities werden bijgehouden van het proces van corruptie en omkoping van ambtenaren:

Praktijkonderzoek

Het spel is een kaartspel over collectieve goederen, waarin personen de keuze wordt voorgelegd:

te kiezen voor zichzelf (egoïstisch), of te kiezen voor het collectief belang (altruïstisch).

Tien rondes lang krijgt iedere spelen 4 kaarten, 2 rode en 2 zwarten. De zwarte kaarten hebben geen waarden, deze hebben als functie om de ‘concurrenten’ niet te kunnen laten zien welke kaart je inlevert. Elke ronde is het de bedoeling om een kaart in te leveren. Bij het inleveren van een rode kaart krijgt iedereen 1 euro (collectief belang), bij het houden van een rode kaart verdien je zelf 4 euro (individuele belang). Het doel is om het meeste geld te verdienen.

De formule is:

Totaal verdiend bedrag per persoon =

aantal gehouden rode kaarten x 4 + aantal ingeleverde rode kaarten x 1

Nog een mogelijkheid voor het onderzoek is om vrouwen en mannen apart van elkaar te onderzoeken en of daar nog verschillen inzitten.

In dit onderzoek komt het gevangenisdilemma sterk naar voren. Er is een dominante strategie: het houden van de rode kaarten, zo ben je zelf de enige die vooruit gaat. Ondanks is het beter om voor het collectieve belang te gaan, dan zal je er individueel voor op uitgaan maar ook de hele groep. Het meeste geld is namelijk te verdienen wanneer iedereen voor het collectieve belang kiest. Wat er mist is het vertrouwen in de medespelers.

De verwachting is dat de spelers in het begin voor het collectieve belang gaan kiezen en naarmate ze verder in het spel zitten steeds meer het besef krijgt dat ze beter voor zichzelf kunnen spelen, als de rest van de groep dat ook doet.

Daarom komt er tussen de 10 rondes een moment waarop de spelers in overleg met elkaar mogen om een tactiek uit te zoeken.

About Essay Marketplace

Essay Marketplace is a library of essays for your personal use as examples to help you write better work.

...(download the rest of the essay above)

About this essay:

This essay was submitted to us by a student in order to help you with your studies.

If you use part of this page in your own work, you need to provide a citation, as follows:

Essay Marketplace, Samenvatting vooraf. Available from:<https://www.essaymarketplace.com/dutch-essays/samenvatting-vooraf/> [Accessed 10-07-20].

Review this essay:

Please note that the above text is only a preview of this essay.

Name
Email
Review Title
Rating
Review Content

Latest reviews:

Leave a Comment

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.