De metafoor van het leven - Essay Marketplace

De metafoor van het leven

Robert McKee, een Amerikaanse auteur schreef ‘Story is metaphor for life and life is lived in time’.
McKee wijst hier op de relatie tussen het verhaal en het leven. Zo gaf ik drie jaar geleden mijn leerlingen de opdracht om een essay te schrijven over hun leven. In geen enkel essay was een opsomming van gebeurtenissen te vinden. Wel werd in ieder essay een uitgebreid levensverhaal verteld. Wellicht laat dit simpele voorbeeld zien dat wie we zijn, wordt gevormd door het verhaal dat we over onszelf vertellen. Zo stelt ook Ricoeur dat we een identiteit construeren door middel van een narratief. De vraag die dan gesteld moet worden is in hoeverre een identiteit gevormd kan worden door het lezen, beluisteren en vertellen van verhalen?

Ons leven heeft een hechte relatie met verhalen. Een aanwijzing voor het bestaan van deze relatie kan gevonden worden in de term levensverhaal. Zo spreken we van een levensverhaal wanneer we vertellen over ons leven en onze ervaringen. Het is door het vertellen van verhalen over deze ervaringen, dat we een identiteit construeren. De vraag is echter, hoe kunnen deze verschillende en uiteenlopende ervaringen samen worden gesmolten tot één begrijpelijk geheel? Net als in een fictief verhaal speelt het plot hierin een grote rol. Het plot brengt immers heterogene elementen van een verhaal tot synthese. Het zorgt er voor dat een grote verscheidenheid aan ervaringen tot één geheel wordt samengevoegd. Het plot vervult een essentiële functie in het verhaal en daarom moet begrepen worden op welke wijze het plot deze synthese tot stand wordt gebracht.
Als eerste zorgt het plot, dat gedefinieerd kan worden als een goed gestructureerd verhaal, een structuur die samenbrengt, ervoor dat diverse gebeurtenissen tot één verhaal worden gemaakt. Hierdoor wordt een verhaal een begrijpelijk en harmonieus geheel. Daarnaast brengt het plot structuur aan in een verhaal dat discordante elementen bevat, zoals onbedoelde omstandigheden, onbedoelde ontdekkingen, toevallige of geplande ontmoetingen en andere toevalligheden. Verder brengt het plot heterogene elementen tot een synthese omdat het tijd in overeenstemming brengt door een reeks gebeurtenissen te configureren. Een voorbeeld kan dit verduidelijken. In het verhaal Een reis naar Griekenland wordt de chronologische volgorde van gebeurtenissen voortdurend onderbroken door verwijzingen naar het verleden en de toekomst. Daarnaast speelt de subjectieve tijd, de tijd zoals we deze ervaren, een grote rol. Zo lijkt van Ast de tijd op dag één te ervaren als een eeuwigheid, echter in de volgende dagen lijkt de tijd voor haar voorbij te vliegen. Hoewel het verhaal verschillende soorten tijd bevat, is het dankzij het plot, toch één geheel.
Om vervolgens een verhaal te kunnen vertellen, begrijpen, lezen en om te gaan met tijd in een verhaal, onderscheidt Ricoeur drie processen. Deze processen noemt hij prefiguratie, configuratie en refiguratie. Het eerste proces, prefiguratie, duidt aan dat we narratieven kunnen begrijpen uit de ervaring die we hebben opgedaan in het leven. Daarnaast bestaat de wereld voor ons uit narratieve structuren. Oftewel, het leven van mensen heeft van nature een narratieve structuur. Ook speelt het kennen van symbolen, die we hebben opgedaan in onze eigen cultuur, een rol. Zo begrijpen we dat wanneer we iemand uit een klein en krakkemikkig huis zien komen dat dit een arm persoon is. Wanneer we dit vervolgens lezen in een boek, wordt het voor ons meteen duidelijk dat het personage een arm persoon moet zijn. Het volgende proces, configuratie, sluit aan bij wat eerder beschreven is over de rol van het plot. Om een verhaal te vertellen, te begrijpen en om een identiteit te construeren moeten ervaringen verteld worden middels het plot. Zonder het plot is een verhaal immers niet meer dan een opsomming van losstaande en nietszeggende gebeurtenissen. En zoals eerder vastgesteld is, integreert het plot verschillende gebeurtenissen en ervaringen in een betekenisvol geheel waardoor een verhaal volgbaar en begrijpelijk wordt. Door een verhaal op deze wijze te benaderen kan vervolgens beredeneerd worden dat een verhaal zonder plot gelijk staat aan een identiteit zonder kern. In het laatste proces, het proces van refiguratie, komt de wereld van het verhaal naar de wereld van de lezer. Dit is, aldus Ricoeur, ook het uiteindelijke doel van een verhaal. Door het proces van refiguratie kan de lezer de nieuwe wereld van het verhaal toevoegen aan zijn eigen wereld. Dit zorgt er vervolgens voor dat de horizon van de lezer vergroot wordt en dat nieuwe elementen aan de identiteit van de lezer worden toegevoegd.
Concluderend kan worden gesteld dat volgens Ricoeur onze identiteit geconstrueerd wordt door middel van verhalen te vertellen, te lezen en te beluisteren. We begrijpen onszelf door de verhalen die we over onszelf vertellen. Daarnaast worden ook de mogelijkheden onderkend om anders te zijn of te worden, dit door fictieve verhalen en verhalen die anderen over zichzelf vertellen. Dat we een identiteit kunnen construeren middels verhalen, is wegens de processen prefiguratie, configuratie en refiguratie, waarbij de functie van het plot onontbeerlijk is. Daarbij moet afsluitend worden opgemerkt dat hoewel we in de verhalen die we over onszelf vertellen de hoofdrol spelen, dit niet inhoudt dat we de schrijver worden van ons eigen leven. Wat blijft is, om met McKee te spreken, dat het verhaal een metafoor is voor het leven.

Review this essay:

Name
Rating
Your review: (optional)

Latest reviews:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.